หน้าแรก บทความ Purge และ Rinse คืออะไร
Science of Purging · Step-by-Step

รู้จัก "Purge" และ "Rinse": 2 หัวใจสำคัญของการล้างสกรูและกระบอกสูบด้วยเม็ดล้าง ASACLEAN™

แผนภาพเปรียบเทียบ Purge และ Rinse ด้วย ASACLEAN newEX และ SL ภายในสกรูและกระบอกบาร์เรล
Purge ใช้แรงขัดถูและการดึงคราบ ส่วน Rinse ชะล้างและแทนที่วัสดุตกค้างก่อนเริ่มผลิต

ในการผลิตชิ้นส่วนพลาสติก (Injection Molding หรือ Extrusion) ปัญหา คราบไหม้ สีตกค้าง หรืองานมีจุดดำ (Black Spots) เป็นฝันร้ายที่ทำให้เกิดของเสียและเสียเวลาการผลิต การใช้ เม็ดล้างเครื่อง (Purging Compound) อย่าง ASACLEAN จึงเป็นตัวช่วยสำคัญ แต่เพื่อให้การล้างมีประสิทธิภาพสูงสุด เราต้องเข้าใจ 2 ขั้นตอนหลัก: "Purge" และ "Rinse"

อัปเดต 15 มิ.ย. 2026 อ่าน 7 นาที ทีมเทคนิค ASACLEAN Thailand

1Purge (การเพิร์จ): ปฏิบัติการ "ทะลวงและดึงคราบ"

Purge คือขั้นตอนการใช้เม็ดล้างเครื่อง ASACLEAN เข้าไปทำความสะอาด "เชิงลึก" ภายในสกรูและกระบอกบาร์เรล (Barrel)

หลักการทำงาน

เมื่อเม็ดล้าง ASACLEAN ถูกฉีดเข้าไปในกระบอกสูบ มันจะเข้าไปจับตัว ขยายตัว หรือใช้แรงขัดถู (Scrubbing) เพื่อดึงเอา คราบเรซิ่นเก่าที่เกาะแน่น คราบสีที่ซ่อนอยู่ตามร่องสกรู หรือคราบคาร์บอนที่ไหม้ฝังลึก ให้หลุดออกมา

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ เหมือนเราใช้น้ำยาล้างจานสูตรเข้มข้นพร้อมกับฝอยขัดหม้อ เข้าไปขัดคราบอาหารไหม้ ๆ ที่ติดก้นกระทะให้หลุดร่อนออก

การเลือกเกรด ASACLEAN สำหรับ Purge

ในขั้นตอนนี้อาจใช้เกรดที่มี พลังทำความสะอาดสูง เช่น เกรด NewEx ที่มีส่วนผสมของ ไฟเบอร์กลาส (Glass Fiber) เพื่อช่วยขัดถูและดึงคราบฝังลึก คราบไหม้สีดำ และสีเก่าออก ทั้งนี้ต้องเลือกตามข้อจำกัดของเครื่องและ TDS

หากเครื่องของคุณมี Hot Runner ให้เลี่ยงเกรด GF เช่น newEX และ RX และเลือกเกรด Non-GF ที่ผู้ผลิตระบุรองรับ เช่น RU, RE, SL หรือ PF โดยต้องยืนยันช่วงอุณหภูมิและทางไหลก่อนใช้ — อ่าน แนวทางล้าง Hot Runner และ บทความ Mechanical Purging

2Rinse (การรินส์): ปฏิบัติการ "ชะล้างและแทนที่"

Rinse คือขั้นตอนที่ทำต่อเนื่อง ทันทีหลังจากกระบวนการ Purge เสร็จสิ้น เป็นการเคลียร์ระบบให้สะอาดเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการฉีดชิ้นงานจริง

หลักการทำงาน

คือการนำ เรซิ่นใหม่ (Virgin Resin) หรือเม็ดล้างเครื่องเกรดเฉพาะทาง เข้าไปดันและชะล้างตัว ASACLEAN ที่ตกค้างอยู่ออกมาให้หมด (Displacement) เพื่อไม่ให้มีเม็ดล้างหลงเหลือไปปนเปื้อนกับชิ้นงานจริง

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ หลังจากขัดกระทะจนคราบไหม้หลุดหมดแล้ว เราต้องเปิดน้ำสะอาดล้างฟองน้ำยาล้างจานออกให้เกลี้ยง กระทะจึงจะพร้อมทำอาหารจานต่อไป

การเลือกวัสดุสำหรับ Rinse

สำหรับงานทั่วไป อาจใช้เม็ดพลาสติกใหม่ (Virgin Resin) ฉีดไล่ได้เลย แต่สำหรับงานที่ต้องการความใสสะอาดขั้นสุด อาจต้องใช้ ASACLEAN เกรดล้างออกง่าย (เช่น เกรด SL) มาช่วยดันเป็นสเต็ปแรก แล้วจึง Rinse ด้วยเรซิ่นใสอีกครั้ง

3ตารางเปรียบเทียบ Purge vs Rinse

หัวข้อPurge (เพิร์จ)Rinse (รินส์)
เป้าหมายดึงคราบฝังลึก / สี / คาร์บอน ออกกวาด ASACLEAN ตกค้าง / เตรียมพร้อมผลิต
วัสดุที่ใช้ASACLEAN เกรดพลังสูง (NewEx, RX)Virgin Resin หรือ ASACLEAN เกรดล้างง่าย (SL)
กลไกScrubbing + Shear + Cleaning AgentDisplacement (ดันออก)
สิ่งที่เห็นเม็ดออกมาพร้อมเศษคราบสกปรกเม็ดออกมาใส/สะอาด ไม่มีคราบ
เวลาที่ใช้นานกว่า (เพราะต้องดึงคราบ)เร็วกว่า (เพียง Displacement)
ปริมาณกำหนดจาก Shot/Barrel Capacity ระดับคราบ และ TDSกำหนดจากวัสดุตกค้างและเกณฑ์ตรวจปลายทาง

4Double-Step สำหรับงานใส: NewEx → SL → Virgin Resin

เพื่อให้เห็นภาพการผสานพลังระหว่าง Purge และ Rinse อย่างสมบูรณ์แบบ นี่คือตัวอย่างสเต็ปการทำงานเมื่อต้องรับมือกับ คราบไหม้ก่อนเริ่มฉีดงานใส:

Step 1 — Purge คราบฝังลึกด้วยเกรดขัดถู: ASACLEAN NewEx

ฉีด ASACLEAN เกรดพลังสูง (NewEx) เข้าไปเพื่อขัดถูและดึงคราบไหม้ หรือสีเก่าที่ฝังลึกในสกรูให้หลุดออกมา ในขั้นตอนนี้จะเห็น เศษคราบสกปรกปนออกมากับตัวเนื้อของเม็ดล้าง

Step 2 — Purge กวาดล้างของตกค้าง: ASACLEAN SL (เกรดงานใส)

เนื่องจาก NewEx มีส่วนผสมของไฟเบอร์กลาส จึงต้องใช้ ASACLEAN เกรด SL ฉีดตามเข้าไปเพื่อขัดเอา เศษไฟเบอร์กลาสและคราบของ NewEx ออกให้หมด SL จะทำหน้าที่เหมือน "ไม้กวาด" ที่เก็บกวาดให้ระบบสะอาดหมดจด

Step 3 — Rinse ขั้นสุดท้ายด้วยเรซิ่นจริง: Virgin Resin

ใช้เม็ดพลาสติกใสที่จะใช้ผลิตชิ้นงานจริง ฉีดไล่ตัว ASACLEAN SL ออกมาให้หมด ทำการฉีดทิ้งไปเรื่อย ๆ จนกว่าพลาสติกที่ไหลออกมาจะ ใสปิ๊ง ไร้คราบขาวตกค้าง

Step 4 — เริ่มการผลิตชิ้นงาน: Production Ready

ตรวจ purge และชิ้นงานทดลองตามเกณฑ์คุณภาพของโรงงาน เมื่อไม่พบสิ่งปนเปื้อนเกินเกณฑ์จึงเริ่มเดินเครื่องฉีดชิ้นงานเข้าแม่พิมพ์ (Mold) และติดตามผลในช่วงเริ่มการผลิต

Pro Tip จดจำลำดับ "NewEx → SL → Virgin" — Big-Brush ตามด้วย Small-Brush ตามด้วย Water สำหรับงานที่คุณภาพสูงสุดเป็นข้อบังคับ

ลองตัวอย่าง NewEx + SL ฟรี

ทีมเทคนิค CSC จะคำนวณปริมาณและขั้นตอนตามเครื่อง + เรซินของคุณ

5เคล็ดลับให้ได้ผลลัพธ์สูงสุด

6คำถามที่พบบ่อย

Purge และ Rinse ต่างกันอย่างไร?

Purge คือการ 'ทะลวงและดึงคราบ' เรซินเก่า สี และคาร์บอนออกจากสกรู/บาร์เรลด้วย ASACLEAN ส่วน Rinse คือการ 'ชะล้างและแทนที่' โดยใช้เรซินใหม่หรือ ASACLEAN เกรดล้างออกง่ายเพื่อไล่ ASACLEAN ที่ตกค้างออก ก่อนเริ่มผลิตชิ้นงานจริง

ทำไมต้องใช้ทั้ง 2 ขั้นตอน?

การ Purge เพียงอย่างเดียวอาจยังมี ASACLEAN ตกค้างในระบบ ขณะที่การ Rinse อย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับดึงคราบฝังลึก ทั้งสองขั้นตอนจึงควรทำต่อเนื่องและตรวจผลตามเกณฑ์คุณภาพของโรงงานก่อนเริ่มผลิต

งานใสควรใช้ NewEx หรือ SL?

แนวทาง Double-Step ใช้ NewEx สำหรับคราบฝังลึก แล้วใช้ SL ตามเพื่อช่วยกวาดวัสดุตกค้าง ก่อน Rinse ด้วย Virgin Resin ใส ทั้งนี้ต้องตรวจสอบความเหมาะสมของเกรดกับเครื่องและงานจริง

ใช้ Virgin Resin Rinse อย่างเดียวได้ไหม?

อาจเพียงพอสำหรับบางงาน แต่สำหรับงานใสที่มีเกณฑ์คุณภาพเข้มงวด ควรประเมินการใช้ ASACLEAN SL เป็นขั้นตอนกลางและตรวจ purge หรือชิ้นงานทดลองก่อนเริ่มผลิตจริง

ใช้ ASACLEAN รุ่นไหนแทน newEX และ SL ได้ไหม?

การทดแทนต้องดูเรซิน อุณหภูมิ เป้าหมายและระบบทางไหล ไม่ควรแทนจากระดับพลังล้างอย่างเดียว หากมี Hot Runner ให้เริ่มคัดกรองจากเกรดที่ผู้ผลิตระบุรองรับ เช่น RU / RE / SL / PF แล้วตรวจคู่มือเกรดกับแม่พิมพ์ก่อนทดลอง

ปริมาณ NewEx + SL + Virgin Resin ที่ใช้รวมเท่าไหร่?

ต้องคำนวณจาก Shot Size หรือ Barrel Capacity, Hot Runner, ระดับคราบ และเกณฑ์ความใสของชิ้นงาน ควรกำหนดปริมาณเริ่มต้นและเกณฑ์หยุดใน Trial Plan แทนการใช้จำนวนเท่าเดียวกับทุกเครื่อง

Purge + Rinse ใช้เวลานานแค่ไหน?

ขึ้นกับขนาดและโครงสร้างทางไหล คราบเดิม วัสดุ และเกณฑ์ตรวจ ควรจับเวลาตั้งแต่เริ่มล้างจนได้ purge หรือชิ้นงานทดลองที่ผ่านเกณฑ์ เพื่อใช้เป็น Baseline ของเครื่องนั้น

แหล่งอ้างอิงหลัก