งาน PC กับ PC/ABS ชื่อใกล้กัน แต่ปัญหาหน้าเครื่องไม่เหมือนกัน — ชิ้นใสเรียกสีเพี้ยนกับคราบค้างออกมาชัดกว่าชิ้นสีดำ ส่วนงาน PC อุณหภูมิสูงมีลิมิตเวลาค้างที่ต้องคุม
หน้านี้เริ่มจากปัญหาที่เจอบ่อยในงาน PC และ PC/ABS แล้วไล่ไปถึงการเลือกเกรดจากเงื่อนไขจริง — อุณหภูมิ ทางไหล ระดับสารตกค้างที่ยอมรับได้ และขนาดเครื่อง ทุกตัวเลขอ้างจาก TDS และเอกสารเทคนิคของผู้ผลิต
แยกให้ชัดก่อนว่ากำลังทำงาน PC (ชิ้นใส งานอุณหภูมิสูง) หรืองาน PC/ABS (ชิ้นส่วนยานยนต์ ชิ้นไฟฟ้า) เพราะอาการที่เจอและสิ่งที่ต้องคุมไม่เหมือนกัน
งาน PC
งาน PC/ABS
ปัญหาทั้งสองงาน
จุดดำอาจมาจากคราบเก่าในทางไหล แต่ก็อาจมาจากวัตถุดิบหรือ regrind ปนเปื้อน ฝุ่น หรือ vent ของแม่พิมพ์ ควรวินิจฉัยก่อนเลือกเกรด — ตรวจสาเหตุจุดดำก่อนเลือกเกรด →
ผู้ผลิตระบุหลักการเลือกเกรดไว้ 3 ข้อ และทั้งสามข้อใช้กับงาน PC ได้ตรง ๆ
อุณหภูมิ
งาน PC และ PC/ABS ในเอกสาร ASACLEAN ถูกจัดไว้ในกลุ่มตัวอย่างเรซินที่ผลิตช่วง 250–310 °C ซึ่งอยู่ในย่านของ PT ที่ระบุไว้ 200–360 °C
ช่วง 250–310 °C เป็นคอลัมน์ตัวอย่างเรซินของตารางอ้างอิง — ไม่ใช่ย่านอุณหภูมิผลิตที่แนะนำของ PC ทุกเกรด
Hot Runner
TDS ของ PT ระบุว่า ไม่กำหนด clearance ขั้นต่ำสำหรับ hot runner gate — ส่วนข้อความเรื่อง extrusion die หรือ mesh ที่อยู่ในประโยคเดียวกันเป็นข้อกำหนดของงานอัดรีด ไม่ใช่ของระบบ hot runner จึงไม่ควรอ่านรวมกันเป็นเรื่องเดียว
เกรดพลังทำความสะอาดสูงอย่าง newEX ใช้กับ Hot Runner ไม่ได้ และเกรดอื่นอย่าง GL3 มีข้อกำหนด clearance ของตัวเอง (อย่างน้อย 0.5 มม.) — ต้องตรวจข้อจำกัดรายเกรดก่อนใช้
คู่มือเม็ดล้างสำหรับ Hot Runner →งานใส / สารตกค้างต่ำ
TDS ระบุว่า PT เหมาะกับงานโปร่งใสหรือไม่เสริมแรง และตารางเลือกเกรดของผู้ผลิตจัด PT ไว้ในคอลัมน์ PMMA & PC สำหรับงานเปลี่ยนสี/วัสดุที่ต้องการลดตกค้าง
ถ้าเรซินถัดไปเป็นงานใส ให้ดูวิธีเพิร์จสองขั้นตอนในข้อ 04
ขนาดเครื่อง / ปริมาณ
TDS ของ PT ระบุปริมาณใช้งานปกติที่ 1–2 เท่าของความจุระบบ (ขึ้นกับระดับคราบ)
ไม่มีตัวเลข kg ต่อเกรดใน TDS ของ PT จึงไม่แสดงตาราง kg ในหน้านี้ — ตัวเลข kg ในเอกสารเทคนิคของผู้ผลิตเป็นของเกรดอื่นที่ทดสอบกับเรซิน ABS ไม่ใช่ PT และไม่ใช่ PC
ตัวอย่างของผู้ผลิตในเอกสารเทคนิคคือ PBT-GF → newEX → PT → PC — เมื่อเรซินถัดไปเป็น PC เกรดล้างที่ผู้ผลิตยกตัวอย่างคือ PT · ข้อห้ามที่ต้องอยู่ติดทุกครั้งที่ใช้ลำดับนี้: newEX ① ห้ามใช้กับ Hot Runner ② ห้ามใช้ Sealing ③ ห้ามให้ค้างในกระบอกที่อุณหภูมิใด ๆ เป็นเวลาใด ๆ ④ ต้องถอด screen pack ออกก่อนใช้ → ห้ามใช้ลำดับนี้กับระบบที่มี hot runner
เกรดที่แสดงในหน้านี้คือเกรดที่จำหน่ายอยู่ในไทยและมีข้อมูลใน TDS ของผู้ผลิต — ทุกข้อความย่อหน้าล่างอ้างจาก TDS ของเกรดนั้น ๆ
PC และ PC/ABS · เกรดหลัก
อุณหภูมิใช้งาน 200–360 °C · เกรดเฉพาะสำหรับ PC และ PC/ABS (ระบุว่าใช้ได้กับ PC alloy เช่น PC/ABS ด้วย) · เกรดตกค้างต่ำ เหมาะกับงานโปร่งใสหรือไม่เสริมแรง
คราบหนัก / จุดดำ · ไล่ตามด้วย PT
อุณหภูมิใช้งาน 200–330 °C · เกรดพลังทำความสะอาดสูงสุด และถูกทำเครื่องหมายไว้สำหรับ "Remove black specks" · เติมกล๊าสไฟเบอร์ (inorganic additives มากกว่า 40% รวม glass fiber)
ห้ามใช้ลำดับนี้กับระบบที่มี hot runner
ทางเลือกงาน general
อุณหภูมิใช้งาน 180–330 °C · พลังล้างสูงโดยไม่มีกล๊าสไฟเบอร์ · TDS ระบุว่าใช้กับเรซินทั่วไปและ engineering ส่วนใหญ่ภายในย่านอุณหภูมิ — ผู้ผลิตไม่ได้ระบุ PC โดยเฉพาะ — ควรปรึกษาทีมเทคนิคก่อนใช้กับงาน PC
เฉพาะ PMMA · ไม่แนะนำสำหรับงาน PC
อุณหภูมิใช้งาน 180–300 °C · TDS ระบุชัดว่าเป็น "Special grade for PMMA" และระบุขอบเขตการใช้ว่าเป็นเรซินฐาน PMMA
PF เป็นเกรดอุณหภูมิสูง 280–420 °C ที่ TDS ระบุว่าใช้ "Exclusively used for purging super-engineering plastics such as PPS, PEEK, PEI, LCP" → ไม่ใช้กับงาน PC และ PC/ABS · ข้อห้ามเด่นคือ ห้ามค้างในกระบอกที่อุณหภูมิสูงกว่า 370 °C แม้ช่วงเวลาสั้น — รายละเอียด ASACLEAN PF และ TDS →
ผู้ผลิตระบุให้ screw-rotation purge เป็นวิธีพื้นฐาน เพราะทำความสะอาดทั้งสกรูและบาร์เรลพร้อมกัน ส่วนจุดที่ทำความสะอาดยากใช้ short-shot purge และงานที่ต้องการตกค้างต่ำใช้วิธีเพิร์จสองขั้นตอน
ไม่ใช่ของเรซินถัดไป — ใช้กับทุกกรณีที่เปลี่ยนวัสดุออกจาก PC ด้วย
ใช้เรซินถัดไป ปริมาณมากกว่าที่ใช้เพิร์จ · ตรวจชิ้นงานหลังไล่ · ห้ามใช้เม็ดล้างเป็นวัสดุขึ้นรูปชิ้นงาน · เรซินที่ใช้ไล่เม็ดล้างไม่ควรนำกลับมาใช้เป็นวัสดุขึ้นรูป · ทำความสะอาดฮอปเปอร์และคอป้อนให้หมดจด · ถ้าประสิทธิภาพลดลง มักเกิดจากเรซินก่อนหน้ายังค้างในระบบ
4.2 จุดที่ทำความสะอาดยาก
nozzle tip, screw head, long nozzle, valve nozzle, backflow valve และ check ring เป็นโซนอับ (dead spots) ที่เรซินค้างได้ง่าย
ใช้ inching injection ร่วมกับ screw-rotation จะมีประสิทธิภาพมากขึ้น · ถ้ายังไม่ได้ผลให้ ติดต่อทีมเทคนิค
4.3 สารตกค้าง / เรซินถัดไปเป็นงานใส
ใช้เมื่อ (1) เกรดพลังล้างสูงถูกไล่ออกช้า หรือ (2) เรซินถัดไปเป็นเรซินใส
เกรดที่ 1 สำหรับทำความสะอาด (เหมาะกับเรซินก่อนหน้า) → เกรดที่ 2 สำหรับล้าง (เหมาะกับเรซินถัดไป มีสารตกค้างต่ำ) → เรซินถัดไป · ปริมาณเกรดล้างประมาณ 1/2 ของปริมาณที่ใช้ในขั้นทำความสะอาด (แสดงเป็นสัดส่วน — ไม่แสดงตัวเลข kg)
ตัวอย่างของผู้ผลิตที่เกี่ยวกับ PC: PBT-GF → newEX → PT → PC และ PC-GF → newEX → newM → PMMA
ทุกครั้งที่ใช้ลำดับที่มี newEX: ① ห้ามใช้กับ Hot Runner ② ห้ามใช้ Sealing ③ ห้ามให้ค้างในกระบอกที่อุณหภูมิใด ๆ เป็นเวลาใด ๆ ④ ต้องถอด screen pack ออกก่อนใช้ → ห้ามใช้ลำดับนี้กับระบบที่มี hot runner
ถ้าล้างด้วยปริมาณ 2–3 เท่าของที่แนะนำแล้วยังไม่สะอาด เครื่องอาจเกินจุดที่เม็ดล้างจะทำได้ — ต้องปรึกษาทีมเทคนิค
ขั้นตอนและตัวเลขทั้งหมดอ้าง ASACLEAN Technical Instruction หน้า 3–10 และ TDS ของเกรดนั้น ๆ (PT 200–360 °C · newEX 200–330 °C · GL3 180–330 °C)
ใช้ทุกครั้ง ไม่ว่าเกรดไหน — ทั้งหมดเป็นแนวทางใช้งานปลอดภัยของผู้ผลิต
ทิศทางเข้าและออกจาก PC ใช้หลักเดียวกันคือ เพิร์จที่อุณหภูมิของเรซินก่อนหน้า แล้วจึงไล่ด้วยเรซินถัดไป — ต่างกันที่ลำดับเกรดล้างและข้อห้ามที่ต้องคุม
5.1 เข้าสู่ PC / PC-ABS จากเรซินอื่น
ตัวอย่างของผู้ผลิต: PBT-GF → newEX → PT → PC คือล้างคราบด้วย newEX แล้วไล่ตามด้วย PT (TDS ของ PT ระบุว่า PT เป็นเกรดไล่ตาม (chaser) ที่ดีของ newEX)
จากงาน PC-GF ไปงานถัดไปที่ไม่ใช่ PC ตัวอย่างของผู้ผลิตคือ PC-GF → newEX → newM → PMMA (เกรดล้างคือ newM ซึ่งเป็นเกรดเฉพาะ PMMA)
ข้อห้ามที่ต้องอยู่ติดทุกครั้ง: newEX ① ห้ามใช้กับ Hot Runner ② ห้ามใช้ Sealing ③ ห้ามให้ค้างในกระบอกที่อุณหภูมิใด ๆ เป็นเวลาใด ๆ ④ ต้องถอด screen pack ออกก่อนใช้ → ห้ามใช้ลำดับนี้กับระบบที่มี hot runner
5.2 ออกจาก PC ไปเรซินอุณหภูมิต่ำ
เพิร์จที่อุณหภูมิของเรซินก่อนหน้า (อุณหภูมิที่ใช้ผลิต PC) แล้วจึงลดอุณหภูมิเป็นขั้นสำหรับเรซินถัดไป
ห้ามลดอุณหภูมิหรือใส่เม็ดล้างโดยคาดว่าจะปลอดภัยเอง — เอกสารเทคนิคระบุว่าเรซินมีแนวโน้มไหม้ในช่วงเปลี่ยนอุณหภูมิขึ้นและลง และเศษเรซินที่ค้างเป็นจุดเสี่ยงของคราบไหม้และจุดดำ
แนวทางเปลี่ยนเรซินอุณหภูมิสูงไปต่ำ →หลักฐานระดับกลไก · งานวิจัย
PVC ร้อนปล่อย HCl และงานวิจัยไฮโดรไลซิสระบุว่า PC เสื่อมสภาพจากการไฮโดรไลซิสเมื่อเจอความร้อน/ความชื้น และกรดเร่งการเสื่อมสภาพ (ทดลองกรดอะซิติก 10% v/v ที่ 60 °C นาน 1,000 ชม. ทำให้แรงดึงสูงสุดลด 48.6%)
ยังไม่มีคำเตือนตรงจากผู้ผลิตเรซินสำหรับคู่นี้ จึงไม่ควรเขียนเป็นคำเตือนระดับ "ห้าม" และงานที่เกี่ยวข้องกับ PVC ควรให้ CSC ประเมินที่เครื่องจริง
หลักฐานระดับกลไก · งานวิจัย
งานวิจัยที่ศึกษา เบลนด์ PC/PBT ระบุว่าปฏิกิริยา transesterification เกิดได้เสมอในกระบวนการหลอม และมีผลชี้ขาดต่อสมบัติของเบลนด์ (ตัวเร่งที่งานวิจัยระบุคือ trace catalyst residue ที่มีใน PBT)
คู่ PC + PET ยังไม่มีแหล่งตรง จึงไม่ระบุ
ขอบเขตหลักฐานทั้งหมดของคู่เรซิน →เอกสารเทคนิคของผู้ผลิตทำเครื่องหมายเกรดสำหรับ "Remove black specks" ไว้ที่เกรดพลังทำความสะอาดสูง (newEX) และมีเกรดอุณหภูมิสูงสำหรับงานซูเปอร์เอนจิเนียริง (งาน PC ไม่ได้อยู่ในกลุ่มนั้น) — PT ไม่ได้ถูกทำเครื่องหมายไว้สำหรับการกำจัดจุดดำ จึงไม่ควรสรุปว่า PT แก้จุดดำได้ ต้องวินิจฉัยสาเหตุก่อนเลือกเกรด
เริ่มจาก PT ซึ่งเป็นเกรดเฉพาะสำหรับ PC และ PC/ABS ช่วงอุณหภูมิ 200–360 °C เหมาะกับงานเปลี่ยนสี/เปลี่ยนวัสดุที่ต้องการสารตกค้างต่ำ และเหมาะกับงานโปร่งใสหรือไม่เสริมแรง ถ้างานมีคราบหนักหรือคราบคาร์บอน เอกสารเทคนิคให้ล้างด้วยเกรดพลังทำความสะอาดสูงก่อน แล้วไล่ตามด้วย PT
ถ้าต้องใช้ลำดับ newEX → PT: newEX ① ห้ามใช้กับ Hot Runner ② ห้ามใช้ Sealing ③ ห้ามให้ค้างในกระบอกที่อุณหภูมิใด ๆ เป็นเวลาใด ๆ ④ ต้องถอด screen pack ออกก่อนใช้ → ห้ามใช้ลำดับนี้กับระบบที่มี hot runner · ปริมาณใช้เริ่มต้นคือ 1–2 เท่าของความจุระบบ (ไม่มีตัวเลข kg ของ PT ในเอกสาร)
ใช้ได้ — TDS ของ PT ระบุว่าไม่กำหนด clearance ขั้นต่ำสำหรับ hot runner gate (และในประโยคเดียวกันระบุว่าไม่กำหนด clearance สำหรับ extrusion die หรือ mesh ด้วย ซึ่งเป็นข้อกำหนดฝั่งงานอัดรีด ไม่ใช่ของ hot runner) ต่างจากเกรดที่ต้องมีทางผ่านอย่างน้อย 0.5 มม. และผลจากตารางของผู้ผลิต PT ถูกทำเครื่องหมายว่าใช้กับ Hot Runner ได้
แต่ยังต้องคุมลิมิตเวลาค้าง: ห้ามค้างในกระบอกเกิน 30 นาทีที่อุณหภูมิสูงกว่า 300 °C (ถ้อยคำตาม TDS; แถว residence limit ของตารางผู้ผลิตระบุ 300–360 °C)
เหมาะตามที่ TDS ระบุ — PT เป็นเกรดตกค้างต่ำและระบุว่าเหมาะกับงานโปร่งใสหรือไม่เสริมแรง และผู้ผลิตระบุหลักการว่าสำหรับเรซินใสควรใช้เกรดเฉพาะเพื่อลดการตกค้างของเม็ดล้างเอง ถ้าเรซินถัดไปเป็นงานใสและเกรดพลังสูงถูกไล่ออกช้า ให้ใช้วิธีเพิร์จสองขั้นตอน
สำหรับ PT: ห้ามค้างเกิน 30 นาทีที่อุณหภูมิสูงกว่า 300 °C และผู้ผลิตนับ "residence" รวมเวลาที่ใช้เปลี่ยนอุณหภูมิเครื่อง ถ้าเม็ดล้างค้างจากการหยุดเพิร์จตั้งแต่ 1 ชั่วโมงขึ้นไป ให้ปิดฮีตเตอร์หรือลดอุณหภูมิบาร์เรลเหลือ 150 °C หรือต่ำกว่า
กรณีใช้ newEX: TDS ระบุชัดว่าห้ามให้ค้างในกระบอกที่อุณหภูมิใด ๆ เป็นเวลาใด ๆ — และต้องถอด screen pack ออกก่อนใช้ · ห้ามใช้กับ Hot Runner · ห้ามใช้ Sealing
เพิร์จที่อุณหภูมิของเรซินก่อนหน้า (คืออุณหภูมิที่ใช้ผลิต PC) ก่อน แล้วจึงปรับอุณหภูมิเป็นขั้นสำหรับเรซินถัดไป และไล่เม็ดล้างออกด้วยเรซินถัดไปในปริมาณมากกว่าที่ใช้เพิร์จ — อย่าลดอุณหภูมิหรือใส่เม็ดล้างโดยคาดว่าจะปลอดภัยเอง แล้วให้ทีมเทคนิคยืนยันกับคู่มือเรซินจริง
ควรระวังและประเมินเป็นรายเครื่อง — หลักฐานที่เรามีเป็นระดับกลไก (PVC ร้อนปล่อย HCl และกรดเร่งการเสื่อมสภาพของ PC) ยังไม่มีคำเตือนตรงจากผู้ผลิตเรซินสำหรับคู่ PVC + PC จึงไม่ควรตัดสินจากตารางอย่างเดียว และงานที่เกี่ยวข้องกับ PVC ควรให้ CSC ประเมินที่เครื่องจริง
ทีมเทคนิค CSC ช่วยตรวจเงื่อนไขจริงของเครื่อง (อุณหภูมิแต่ละโซน, Hot Runner, ขนาดเครื่อง, ระดับคราบ) วาง baseline ของวิธีที่ใช้อยู่ แล้วออกแบบการทดลองที่วัดผลได้ — เวลาที่ใช้เปลี่ยนสี ปริมาณเม็ดล้างที่ใช้ และของเสียจริง
อีเมล info@asaclean-thailand.com · LINE https://lin.ee/uYh18ag · โทร 083-5907389 · 063-2149268